İlgi ve kimlik Hadi ULUENGİN
Hürriyet - 20/11/2002 DÜNKÜ yazıma ‘‘Batı medyası bizim ülkemize şimdi neden böylesine inanılmaz ilgi gösteriyor’’ sorusuyla başlamış ve ardından da son üç ayın ayrıntılı takvimini sıralayarak, bunun birinci cevabını günceli işlemekle yükümlü bir gazetecilik performansında aramıştım. Fakat, yeterli değil... Değil, zira ilginin boyutuna, yoğunluğuna ve derinliğine bakıldığında, ‘‘odak merkezi’’nde yer almamızı salt mesleki yaklaşımla sınırlanamaz.
Yarım yüzyılı aşkın süredir Türkiye'nin ilk kez bu denli yoğun biçimde ve aniden ‘‘sahnenin önüne çıkması’’, gazetelerin redaksiyon odalarını kat be kat aşıyor.
Evet, Türkiye bugün tüm Avrupa medyasının projektörlerini üzerine topluyor, çünkü o Türkiye o Avrupa'nın ‘‘kimlik sorunu’’nu Batı gündem maddesine dönüştürüyor.
* * *
BELKİ ‘‘hayırdır inşallah’’ diye hayret ifade ederek, ‘‘hadi bizi anladık ama, Batı'nın da mı bir kimlik sorunu var’’ diyeceksiniz.
Evet var. Tabii var!
Var, çünkü bütün insan grupları kendi kimlik ve aidiyetlerini daima hem kendilerinin ‘‘öteki’’ne bakışlarına, hem de bizzat o ‘‘öteki’’nin kendilerine bakışlarına göre tayin ederler.
Duragan bir şey olmayan ‘‘öteki’’ ise zamanda ve mekanda değişkenlik arzeder.
Dolayısıyla, ister istemez kimliğin ve aidiyetin tanımı da dönüşür.
Bu değişim ve dönüşümün keskin viraj kavislerinde ise konu ‘‘sorunsallık’’ kazanır.
İşte bugün Avrupa böyle bir kavistedir.
Aidiyetini yeniden tanımlamak zorunluluğu dayattığı için, ‘‘kimlik sorunu’’ yaşıyor.
Onu buna zorlayan ve sorunu pratikte somutlaştıran ‘‘viraj ülke’’ ise Türkiye'dir.
Bu yüzden de, Batı gazetelerinin, dergilerinin, radyolarının ve televizyonlarının, felsefi, dini, beşeri, coğrafi ve nihayet iktisadi boyutlarıyla son derece çetrefil trafik işaretleri taşıyan o ‘‘viraj ülke’’yle dolup taşması kadar doğal bir şey düşünülemez.
* * *
SÜTUNUMUN bundan sonrasını, gerek ‘‘aydınlama çağı’’nın beşiği sıfatını taşıdığı için; gerekse onun ‘‘anti tezi’’ olarak şekillenen ve Türkiye'ye Avrupa'da yer vermek istemeyen Giscard d'Estaing'in ülkesi olduğu için, benim izlediğim kadarıyla yukarıdaki ‘‘kimlik tartışması’’nın en yoğun biçimde gerçekleştiği Fransa'dan bir yazara bırakıyorum.
‘‘Express’’ dergisi editörü Bernard Guetta bu hafta ‘‘Türkleri neden tokatlamalı ki’’ sorusuyla yayınladığı başmakalede, ‘‘öteki’’leri belirleyen din konusunu şöyle işliyordu.
(...) ‘‘Türkiye'nin böylesine Avrupalılaşması artık elitle sınırlı değil... Bir gerçek!
Bu ülkenin Avrupa kimliğiyle bütünleşmesi o derece güçlü ki, hatta ve bilhassa şu an yönetime gelen eski İslamcılar dahil, hiçbir parti yukarıdaki projeyi reddetmiyor.
Bizim değerlerimizin Türkiye'deki yerleşikliği İslamcılığa laikliği empoze ediyor.
Onu sekülerleştiriyor ve 21. yüzyıla entegrasyonunu sağlayarak, demokrasiyle uyuşumun mümkün olduğunu ortaya koyuyor.
Yani şimdi biz kalkıp Türklere, kusura bakmayın, Bin Ladin haklı.. Asrımızın sınırları dini olmalıdır mı diyeceğiz? (...)
Karanlıkçılığa Aydınlanmacılıkla karşı durmak varken, kanlı hevesle uygarlıklar çatışması arzulayan İslamcılara yardım elimizi uzatarak, Müslümanlığa karşı Hıristiyanlığı mı sahipleneceğiz? Niçin?
AB devletlerinde yaşayan Müslümanlara ise Türk modeli'nin bir çıkmaz olduğunu söyleyerek, onlara tek ufuk olarak Vahabiliği mi göstereceğiz?
Arap alemiyle sınırımızın Avrupalı ve laik bir İslamda başlamasını neden reddedeceğiz? (...)’’
Konuyu yarın da sürdüreceğim. |
