Bir darbe de sinemaya Cumhuriyet - 31/08/2005
AKP'nin tüccar siyaset mantigindan sinemacilar da payina düseni aldi,
destek yasasi köstege dönüstü
**Kültür ve Turizm Bakanligi, Sinemaya Destek Yasasi'ni, sinemaciyi
"borçlandirma" yasasina dönüstürdü. Proje sahiplerine imzalattirilan
sözlesme ile yasada öngörülen geri ödemesiz destek kaldirilirken
bakanlik, verilen destegi ipotek, banka teminati getirme gibi agir
kosullara bagladi.
ANKARA - AYSE SAYIN
Türk sinemasini desteklemek amaciyla geçen yil iktidar ve muhalefet
destegiyle çikarilan ''Sinema Filmlerini Destekleme Yasasi'' na, AKP
hükümetinin ''tüccar siyaset'' gölgesi düstü. Kültür ve Turizm Bakanligi
sinema sektörüne ''proje, yapim, yapim sonrasi'' adi altinda yapilacak
destegi, yasaya aykiri hazirladigi sözlesme ile ''borçlandirma''
düzenlemesine dönüstürdü. Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birligi (SESAM)
Baskani ve sinema yapimcisi Kadri Yurdatap , bakanligi ''usulsüz
sözlesme'' hazirlamakla suçladi.
Türk sinemasinin AB ülkelerinde oldugu gibi desteklenip, yabanci sinema
tekellerine karsi rekabet edebilir hale getirilmesi amaciyla geçen yil
çikarilan ''Sinema Filmlerinin Degerlendirilmesi ve Siniflandirilmasi
ile Desteklenmesi Hakkindaki Yasa'' , Kültür ve Turizm Bakanligi'nin
yararlanmada getirdigi agir kosullar nedeniyle yasama geçirilemedi.
Sinema biletlerinden alinan rüsumun bakanliga aktarilan payindan her
türlü sinema faaliyetlerinin desteklenmesini öngören yasa, sektöre
''proje, yapim ve yapim sonrasi'' olmak üzere 3 kategoride destek
verilmesini hükme bagliyor. Yasayla, proje destegi ve ''yapim sonrasi
destegi'' nin ''dogrudan ve geri ödemesiz'' olacagi hükme baglanirken,
sadece yapim desteginin dogrudan ve geri ödemeli olabilecegine isaret
ediliyordu.
Yasada geri ödemeyi yapacak kadar gelir elde edemeyen yapimlarin kalan
ödemelerinin ise ''geri ödemesiz'' olacagi ifade ediliyordu.
'Görevi kötüye kullanma'
Ancak hazirlanan sözlesmede yasaya aykiri düzenlemeler yer aldi.
Hazirlanan sözlesmeye itiraz eden Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birligi
(SESAM) Baskani Kadri Yurdatap, geçen mayis ayi sonunda Kültür ve Turizm
Bakani Atilla Koç 'a bir mektup göndererek, sözlesmedeki agir hükümlerin
düzeltilmesini istedi.
Bakanligin sözlesme ile proje sahiplerinden 24'ü zorunlu olmak üzere
ipotek, banka teminat mektubu, faiz geri ödemesi taahhüdü dahil 29 adet
belge istedigini belirten Yurtadap, destek basvurusu olumlu bulunan
toplam 49 filmin bu destekten yararlanmasinin olanaksiz hale
getirildigine dikkat çekti.
'Borç sözlesmesine döndü'
Yasa ve yönetmelikte bu destegin bir ''kredi ve borç verme sözlesmesi''
olacagina dair en ufak bir kayit olmadigina dikkat çeken Yurdatap,
sözlesmenin bütün maddelerinin kredi ve borç verme sözlesmesi olarak
düzenlendigine isaret etti. Mektubunda, sözlesmeyi düzenleyen kisilerin
yasa ve yönetmeligin bazi kesin hükümlerini sözlesmeye koymayarak
''görevlerini kasitli olarak kötüye kullandigini'' kaydeden Yurdatap, su
görüslere yer verdi: ''Yönetmeligin 5. bölüm 17. maddesi sözlesmeye de
aynen yazilirken sadece 5. paragraf atilmistir. Çünkü bu paragraf,
saglanan destegin, öteki yapimci tarafindan yapim maliyeti
karsilandiktan sonra elde edilen giderlerden ödenecegini ve yeterli
gelir saglanamadigi için ödenemeyen kismin gerekli basvuru saglanmasi
halinde bakanlikça geri ödemesiz sayilacagini belirtmektedir. Yani bu
durumda, ödenemeyen kisim hibe sekline dönüsecektir. Bu madde,
sözlesmenin kredi ve borç verme usullerine göre yapilamayacaginin
kanitidir. Sözlesmeyi hazirlayanlar, bu paragrafi neden görmezden
geldiklerini açiklamak zorundadirlar. Bu, kasitli yapilmis bir
usulsüzlüktür.''
Yurdatap, yasada amme alacaklari hakkindaki 6183 sayili yasanin sadece
bir ''sebep olmadan ödeme yapilmamasi ve projelerin tamamlanmamasi
halinde uygulanacagi'' hükmüne karsin, sözlesmenin tamamen 6183 sayili
yasaya göre hazirlandigina dikkat çekti.
Ancak bakanlik bu mektuba ragmen sözlesmeyi düzeltme yoluna gitmeyince,
CHP'nin sinema oyuncusu Istanbul Milletvekili Berhan Simsek konuyu
Meclis gündemine tasidi. Simdiye kadar sözlesmenin düzeltilmesi umuduyla
bu konuda açiklama yapmadigini belirten Simsek, bakanligin inanilmaz
bürokratik engel çikarttigini söyledi. Simsek, ''Destek vermemek için
her türlü yol denenmistir'' dedi. Sözlesmeye konulan destekten
yararlanmak için filmlerin 15 Aralik 2005 tarihine kadar bitirilmesi
kosulunun konulduguna isaret eden Simsek, bir filmin tamamlanmasinin
yaklasik 1 yili buldugunu ifade etti.
|
