3 Ekim ve Straw'un Itirafi Erol MANISALI
Cuymhuriyet - 07/10/2005 3 Ekim belgesinde ilgimi çeken birkaç konu var. Bunlari sizinle
paylasmak istiyorum.
1) Türkiye'nin üye yapilmasinda ''AB'nin hazmetme kapasitesi göz önüne
alinip degerlendirilecektir'' ifadesi. Yani Türkiye, Kopenhag kriterleri
ve diger konularda üstüne düsen her seyi yerine getirmis olsa da; AB
''Seni hazmetmem çok zor, bu nedenle tam üye yapamiyorum''
diyebilecektir. AB'nin eline böyle bir koz en bastan veriliyor. Üstelik
hiçbir nesnel ölçü konmadan. Örnegin;
a) ''Seksen milyon Müslüman nüfusu hazmedemiyorum'' diyebilir.
b) ''Zaten sosyal sorunlarim, issizlik sorunlarim var; üstüne 80 milyon
insan ekleyip bu yükü tasimak istemiyorum'' diyebilir.
c) Türkiye'nin içinde ve çevresinde dünya kadar sosyal, siyasi, dini ve
askeri sorun var; AB, Türkiye'yi içine alarak bu sorunlarin kendi
üzerine yigilmasini istemiyor diyebilir.
Bunlara benzer yüzlerce ''hazmedememe nedeni'' üretmek mümkündür.
''Hazim konusu'' 17 Aralik 2004 belgesinde bulunmayan, 3 Ekim belgesine
konmus olaganüstü bir bulus olarak nitelenmelidir. AB içinde, ''Içeri
alinmadan, özel statü en bastan kabul edilsin'' ifadesini koymak
isteyenler, bu ifade ile esanlama gelebilecek sonuca ulasmislar.
2) ''Ucu açiklik'' , ''Üyelik güvencesi yoktur'' , ''Sonuç elde edilemez
ise gelinen noktada dügüm atilir'' ifadeleri 17 Aralik 2004 belgesinde
de yer alan ''normal disi'' bir zemin olusturuyor. Bu unsurlar
''hazmedememe'' konusu ile birlikte ele alindiginda, ''üyelik disi özel
statünün'' bütün altyapisi, 3 Ekim belgesi ile tamamlanmis oluyor.
3) 6. maddede 1963 Ankara Anlasmasi, 1970 Katma Protokolü ve 1995 Gümrük
Birligi anlasmalarina atifta bulunularak bunlar, ''bir bütün halinde,
Türkiye'nin yükümlülükleri'' olarak degerlendiriliyor. Hükümet bu
maddeyi kabul ederek anayasal bir hata yapmistir:
a) Gümrük Birligi Ankara Anlasmasi ve Katma Prokokol'ün ''tamamlayici
parçasi - mütemmim cüz'ü'' degildir (*).
b) Gümrük Birligi'nin uygulanmasi, müzakerelerde bir kosul olmamaliydi,
çünkü hiçbir aday için Gümrük Birligi yoktu.
c) Gümrük Birligi'nin ''görüsmeler süresince derinlestirilmesi'' , özel
statünün (*) altyapisini kaçinilmaz olarak hazirlayacaktir.
3 Ekim 2005 belgesini 6 Mart 1995 ve 17 Aralik 2004 belgeleri ile
birlikte ele alip degerlendirmek gerekir. Bu üç temel parça yan yana
kondugunda çikan resim sudur:
1) Müzakerelerde ipler tamamen karsi tarafin elindedir. AB kurumlari bir
bütün olarak veya her bir AB üyesi ayri ayri, ''Türkiye üzerinde
dengesiz ve sinirsiz'' baski, oyalama ve müeyyide uygulama olanagina
sahip hale geliyor. 17 Aralik 2004 ve 3 Ekim 2005 belgelerine
yerlestirilen birçok madde,
a) bazen AB kurumlarinin;
b) bazen AB üyelerinin;
c) bazen de BM ve Uluslararasi Adalet Divani
gibi kurumlarinin Türkiye üzerinde baski yapma olanagini sagliyor.
2) 3 Ekim belgesi 6. maddesine, ''Türkiye'nin açik ekonomi (rekabetçi)
ve liberal ekonomi'' uygulamasi kosullari yerlestirilmistir. Gümrük
Birligi'nin üzerine 17 Aralik ve 3 Ekim belgelerinin AB tarafina
sagladigi ek denetim ve yönlendirme unsurlari da eklenince ''ekonomi
tamamen AB'nin güdümüne sokulmus oluyor'' . Bir yandan sonu olmayan bir
biçimde uzayip giden ''ucu açik'' görüsmeler; öte yandan ekonominin AB
sirketlerinin ve kurumlarinin fiili güdümüne girmesi, ''özel statüyü
daha ilan etmeden uygulamaya sokacaktir'' .
3) AB 6 Mart 1995, 17 Aralik 2004 ve 3 Ekim 2005 belgeleri ile
''Türkiye'den alabileceklerinin tümünü saglamistir'' . Simdi bu tek
yanli zemini, kendi lehine kullanarak Türkiye üzerinde egemenligini her
alanda gerçeklestirme olanagina sahip konuma gelmistir.
Hiçbir ''hazimsizlik sorunu'' yasamasina gerek kalmayacaktir.
En basta degindigim üç nokta, 3 Ekim belgesindeki çarpikliklarin sadece
küçük bir bölümünü olusturuyor. Ilerideki yazilarimda digerlerine de
kuskusuz deginecegim.
Ve Straw'un itirafi
Bu arada Disisleri Bakani Straw , 3 Ekim'in AB için ne anlam tasidigini
itiraf etmis. Rumlara, ''Itiraz ederseniz KKTC ortadan kaldirilamaz ve
Türk askeri adadan zor gider'' demis. Kisacasi, 3 Ekim belgesi ile
''Türkiye'yi bekleme odasina hapsedip elini kolunu baglayamazsak ne
Kibris'i ne de diger ödünleri alabiliriz'' demis.
Iste Straw bu cümlesi ile 3 Ekim belgesinin AB açisindan ne anlam
tasidigini bütün çiplakligi ile itiraf etmis: Türkiye'yi bekleme
odasinda igfale devam belgesi...
Isin ilginç yani baska bir Ingiliz, Komisyon üyesi Sir Leon Britton
1995'te hazirladigi Türkiye Raporu'nda, ''Türkiye Gümrük Birligi'ne
sokulamaz ise Kibris konusunda amacimiza ulasamayiz'' demisti (**). Ne
tesadüf, 3 Ekim belgesine nereden ve nasil sinsi sinsi gelindigini
medyada yer alan raporlar ve sözler bile anlatmaya yetiyor, tabii
anlayanlar için...
(*) Dr. Kemal Baslar ''Erol Manisali ve Ögrencileri'' , Bilgi Yayinevi,
2005.
(**) ''...... Sessiz Darbe'' , 2004, Der Yayinlari.
www.istanbul.edu.tr/iktisat/emanisali
|
