Zengin Yoksul Uçurumu Büyüdü Hürriyet - 14/09/2004
Türkiye'de en yoksul kesimle, en zengin kesim arasindaki harcama farki 2003'te 2002 yilina göre 4 kattan 4.5 kata yükseldi. Devlet Istatistik Enstitüsü, 2003 yili Hanehalki Tüketim Harcamalari anketinin sonuçlarini açikladi. Söz konusu anket, yoksullarla zenginler arasindaki harcama dagilimindaki esitsizligin büyüyerek devam ettigini ortaya çikardi. Gelire göre harcamalarin dagilimina bakildiginda, 2002 yilinda yüzde 9.3 düzeyinde olan en yoksul yüzde 20’lik ailenin Türkiye’nin toplam özel tüketim harcamalari içerisindeki payinin yüzde 8.8’e gerilemesine karsilik, en zengin yüzde 20’lik kesimin toplam harcamalar içerisindeki payinin ise yüzde 38.2’den yüzde 39.8’e yükseldigi belirlendi. 2002 yilinda iki kesim arasinda 4.1 farki bulunuyordu. 2003 yilinda bu fark 4.5 kata kadar yükseldi. Harcama paylarindaki bu degisim, Türkiye’deki gelir dagilimindaki bozuklugun da giderek arttigina isaret ediyor. KIM NEREYE HARCIYOR Anket’in sonuçlarina göre en yoksul yüzde 20’lik kesimin toplam harcamalarinin yüzde 40.6’sini gida ve alkolsüz içecekler meydana getiriyor. Bu oran en zengin kesimde yüzde 19.5’te kaliyor. En yoksul kesim harcamalarinin yüzde 5.3’ünü alkollü içki ve sigaraya, en zengin kesim ise yüzde 3.2’sini ayiriyor. En yoksul kesimin toplam harcamalarinin yüzde 4.6’sini giyim ve ayakkabi, yüzde 29.7’sini kira, su, elektrik, gaz ve diger yakitlar, yüzde 4.1’ini mobilya, ev aletleri ve ev bakim hizmetleri, yüzde 2.3’ünü saglik, yüzde 4.2’sini ulastirma, yüzde 3’ünü haberlesme, yüzde 0.9’unu eglence, yüzde 0.3’ünü egitim, yüzde 2.9’unu lokanta ve yemek hizmetleri, yüzde 2.2’sini ise çesitli mal ve hizmetler olusturuyor. En zengin yüzde 20’lik kesim harcamalarinin yüzde 6.9’unu giyim ve ayakkabiya, yüzde 26.7’sini kira, su, elektrik ve gaz, yüzde 6.2’sini mobilya, ev aletleri ve ev bakimi, yüzde 2.4’ünü saglik, yüzde 14.3’ünü ulastirmaya, yüzde 4.8’ini haberlesmeye, yüzde 3.3’ünü eglence ve kültür hizmetlerine, yüzde 3.4’ünü egitime, yüzde 4.7’sini lokanta ve otellere, yüzde 4.5’ini de çesitli mal ve hizmetler olusturuyor. VATANDAS ETI AZALTIP EKMEGE YÜKLENDI Türk halkinin kirmizi et tüketimi azaliyor. Kisi basina düsen aylik ortalama sigir ve koyun eti tüketimi, 2002 yilindaki 0.9 kiloluk düzeyinden 0.6 kiloya indi. Etteki düsüse karsin vatandas ekmek tüketimini gittikçe artiriyor. 2002 yilinda 4.9 kilo düzeyinde bulunan kisi basina aylik ortalama ekmek tüketimi, 2003 yilinda 5.4 kiloya kadar yükseldi. Beyaz et, pirinç ve makarna tüketimi ise geçen yilla hemen hemen ayni düzeyde kaldi. Kisi basina beyaz et ve makarna tüketimi 2003 yilinda 0.5 kilo, pirinç tüketimi 0.6 kilo olarak gerçeklesti. TÜKETIMI AZALANLAR Un, süt, yogurt, margarin, patates, çay ile bazi sebze ve meyve tüketiminde ise gerileme gözlendi. Kisi basina bugday unu tüketimi 3.8 kilodan 3.1 kiloya, süt tüketimi 2.8 litreden 2.5 litreye, yogurt tüketimi 1.5 kilodan 1.4 kiloya, margarin tüketimi 0.3 kilodan 0.2 kiloya, portakal tüketimi 0.9 kilodan 0.8 kiloya, karpuz tüketimi 1.7 kilodan 0.9 kiloya, domates tüketimi 2.6 kilodan 2.2 kiloya, patlican tüketimi 0.6 kilodan 0.5 kiloya, patates tüketimi 2 kilodan 1.9 kiloya, çay tüketimi 0.3 kilodan 0.2 kiloya indi. Peynir tüketimi 0.4 kilodan 0.6 kiloya, yumurta tüketimi 9.6 adetten 9.8 adete, elma tüketimi 0.8 kilodan 1 kiloya, toz seker tüketimi 1.1 kilodan 1.2 kiloya çikti. TÜRK HALKI YEMEYIP KIRA ÖDÜYOR Hanehalki tüketim harcamalari içinde kira ile su, elektrik, gaz gibi konutla ilgili ödemelerin, gidayi da geride birakarak toplamda en büyük payi aldigi belirlendi. Toplam harcamalarda gida ve içecek yüzde 27.5 pay alirken, konut harcamalarinin payi yüzde 28.3’ü buluyor. Özellikle Istanbul’da gida ve içecegin harcamalardaki payi yüzde 20.1’de kalirken, kira ve diger konut harcamalarinin payi yüzde 33.2’e ulasiyor. Kentlesme orani ve konut açiginin yüksek oldugu Bati Anadolu, Bati Marmara ve Ege’de de kiraya yapilan harcama toplamda en büyük payi aliyor. |
